Pagina's

Parelgierst

Parelgierst (Cenchrus americanus) behoort tot de grassenfamilie en niet verwonderlijk ook tot de gierstfamilie. Het is één van de oudste cultuurgewassen ter wereld en vindt zijn oorsprong in de semi-aride gebieden van West-Afrika, waar het al meer dan vierduizend jaar wordt verbouwd. Tegenwoordig is het vooral belangrijk in Afrika en India, waar het voor miljoenen mensen nog steeds een basisvoedsel vormt.
De plant is een eenjarig gras dat tot drie meter hoog kan worden. Opvallend zijn de lange, cilindrische aren die doen denken aan een parelsnoer of een rietpluim. De zaden zelf zijn klein, rond tot ovaal en variëren in kleur van wit, geel en grijs tot bijna paars. Ze hebben een milde, licht nootachtige smaak en een stevige structuur.

Parelgierst is bijzonder droogte- en hittebestendig. Het gewas gedijt op arme, zandige gronden waar andere granen het laten afweten. Dat maakt het interessant in tijden van klimaatverandering.

Na de oogst worden de zaden meestal gedroogd, gedorst en vermalen tot meel. In Afrika verwerkt men het tot stevige pap of papachtige gerechten, terwijl het in India en omstreken tot platte broden zoals roti of bhakri, wordt verwerkt. Het meel is glutenvrij en heeft een relatief lage glycemische index. Dus dames met een glutengevoeligheid, parelgierst is een deel van de oplossing.

Voedingskundig scoort parelgierst goed. Het bevat redelijke hoeveelheden eiwit, vezels, ijzer, zink en B-vitamines. Het is zelfs rijker aan diverse mineralen dan witte rijst of tarwe. Ook het stro en de bladeren worden gebruikt, maar dan vooral als veevoer.
Parelgierst bevat echter net als veel andere volle granen antinutriënten, vooral fytinezuur, die de opname van mineralen ietwat kunnen remmen. Door de zaden te weken, te kiemen of te fermenteren, zoals in traditionele pap of zuurdesemachtige bereidingen, verlaag je dit effect aanzienlijk.

Het eerste deel van de wetenschappelijke naam, Cenchrus, is geleend uit het Oudgrieks, waar kénkhros (κέγχρος) wat 'gierstkorrel' betekent betekent. Het was de klassieke Griekse benaming voor (gewone) gierst (Panicum miliaceum) en meer algemeen voor kleine graankorrels. Het tweede deel, americanus, betekent uiteraard '(uit) Amerika'. En dat is vreemd, want de soort is immers inheems in Afrika. Mogelijk, zo speculeren historische bronnen, was de soort al in cultuur gebracht in Amerika toen Carl von Linné (1707–1778) een soortnaam verzon.

In Nederlandse winkels zit parelgierst nog niet overal of altijd in het assortimentn. Je treft het soms aan in biologische winkels, toko’s of webshops die gespecialiseerd zijn in Afrikaanse of Indiase producten, meestal als hele zaden of als meel. Bewaar de zaden koel, droog en donker in een goed afgesloten pot. Ze blijven dan lang goed.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten